Shahar infratuzilmasi muammolari Toshkent shahrining bosh rejasi bilan bog`liq emas. Bu haqda 5 mart kuni bo`lib o`tgan matbuot anjumanida qurilish va uy-joy kommunal xo`jaligi vaziri o`rinbosari Davronjon Adilov ma`lum qildi.
Jurnalistlardan birining ta`kidlashicha, matbuot anjumanida aytilgan vertikal qurilish har doim ham o`zini oqlamaydi, ayniqsa, kanalizasiya, kommunal tarmoqlar va infratuzilma bilan bog`liq muammolar mavjud bo`lgan shaharlarda.
«Toshkentda hozirning o`zida kanalizasiya va elektr energiyasi bilan bog`liq muammolar bor. Infratuzilma hali tayyor emas. Lekin siz 30−40 qavatli binolar qurilishiga ruxsat beryapsiz», — deydi OAV vakili.
Adilovning aytishicha, qiyinchiliklarning katta qismi muhandislik tizimlaridan noto`g`ri foydalanish tufayli yuzaga keladi.
«Infratuzilma haqida ko`p gapirilmoqda, bu mavzu hamma joyda muhokama qilinmoqda. Ammo hech kim oddiy savol bermaydi: bugun shahar qancha suv iste`mol qilishi kerak, aslida qancha iste`mol qiladi, qancha elektr energiyasi iste`mol qilishi kerak, aslida qancha iste`mol qiladi, qancha gaz ishlatishi kerak», — deya sanab o`tdi u.
Uning so`zlariga ko`ra, infratuzilma holati haqida gapirganda, ko`pchilik xalqaro tajribaga tayanadi, ammo mavjud muammolarning haqiqiy sabablarini e`tiborsiz qoldiradi.
«Hamma doim “xalqaro tajriba” haqida gapiradi. Lekin bir muhim jihat bor: birinchidan, shahar infratuzilmasining hozirgi holati bosh rejaning aybi emas. Va bugungi kunda infratuzilmaning bunday holatda ishlayotgani uchun hech qanday me`yoriy hujjat aybdor emas. Bunga siz bilan biz aybdormiz», — deydi Davronjon Adilov.
Uning qayd etishicha, asosiy muammolardan biri kanalizasiya tizimidan foydalanish qoidalarining buzilishidir.
«Biz shahar infratuzilmasidan foydalanish qoidalarini qo`pol ravishda buzmoqdamiz. Kanalizasiyaga hamma narsa: yomg`ir suvlari, xo`jaliklardan chiqayotgan oqava suvlar, to`qimachilik sanoati chiqindilari, rang beruvchi moddalar tashlanadi. Hech bir me`yoriy hujjatda yomg`ir suvini kanalizasiyaga oqizish ko`rsatilmagan», — deya ta`kidladi vazir o`rinbosari.
Uning aytishicha, kanalizasiya tizimi shahar infratuzilmasining muhim qismini tashkil etib, eng murakkab va qimmat tizimlardan biri hisoblanadi.
«Oddiy misol — shahar infratuzilmasining qariyb 60 foizini kanalizasiya tashkil etadi. Nega men har doim kanalizasiya uchun alohida yo`lak kerak deb aytaman? Bu o`z oqimi bilan ishlaydigan tarmoq bo`lgani uchun, u nishab bo`ylab harakatlanadi va boshqa ko`plab kommunikasiyalar bilan kesishadi. Shuning uchun bu eng qimmat infratuzilma tizimlaridan biri», — deydi u.
Adilovning qo`shimcha qilishicha, bosimni oshirish yoki qo`shimcha uskunalar o`rnatish mumkin bo`lgan elektr va suv ta`minotidan farqli o`laroq, kanalizasiya muammolari ancha murakkab hal qilinadi.
Shuningdek, vazir o`rinbosari infratuzilmani ekspluatasiya qilishdagi farqlarni ko`rsatish uchun xorijiy shaharni misol qilib keltirdi.
«Bizda 1 million kub metr tozalash quvvatiga ega ikkita tozalash inshooti bor va biz ularning quvvati etarli emasligini aytmoqdamiz. Masalan, poytaxt Abu-Dabida har birining quvvati 300 ming kub metr bo`lgan 3 ta tozalash inshooti mavjud va u erda bunday muammolar yo`q», — deydi u.
Uning so`zlariga ko`ra, bosh rejani ayblashdan oldin vaziyatni texnik tahlil qilish kerak.
«Xo`sh, muammo nimada? Bosh rejada-chi? Rejalashtirishdami? Infratuzilmadami? Yoki o`zimizda? Shuning uchun men avval bu masalani texnik darajada batafsil o`rganib chiqishni so`ragan bo`lardim», — deydi Davronjon Adilov.
Vazir o`rinbosari Toshkent bosh rejasidagi o`zgarishlar haqidagi savolga javob berar ekan, gap uni to`liq almashtirish haqida ketmayotganini ta`kidladi.
«Siz bosh reja o`zgaryapti, deyapsiz. Lekin aslida bosh reja o`zgarmaydi. Hujjatda unga o`zgartirishlar kiritilgani yozilgan, ammo bu bosh rejaning o`zi butunlay o`zgaradi degani emas. Gap bosh rejani takomillashtirish haqida ketmoqda», — deydi u.
Uning so`zlariga ko`ra, ayrim qoidalarni qayta ko`rib chiqish shaharni rivojlantirish bilan bog`liq doimiy jarayondir. «Bugungi kunda aholi farovonligi va infratuzilma rivojidan kelib chiqib, bosh reja qayta ko`rib chiqilmoqda. Bu doimiy jarayon», — deydi vazir o`rinbosari.
Adilov, shuningdek, bosh rejani ishlab chiqish va takomillashtirish bilan ixtisoslashtirilgan institut shug`ullanayotganini aytdi.
«Maxsus “Toshkentboshplan LITI” loyiha instituti bor. Siz so`raysiz: “Buni kim o`ylab topdi? Buni kim qildi?” Hech kim hech narsani “o`ylab topmagan” va “yaratmagan”. Toshkent shahrining bosh rejasiga mas`ul bo`lgan maxsus loyiha instituti bor», — deydi u.
Uning qayd etishicha, 50 yildan ortiq vaqt oldin tashkil etilgan institutda O`zbekiston va boshqa mamlakatlardan kelgan mutaxassislar ishlaydi, ular doimiy ravishda bosh rejani ishlab chiqish va takomillashtirish bilan shug`ullanadi.
УЗ
