Matn sun`iy intellekt tomonidan yaratilganmi yoki inson tomonidan yozilganmi?

30.11.2025 13:48

Vikipediya buni oson aniqlovchi qo`llanmani ishlab chiqibdi. So`nggi paytlarda ba`zi matn, maqola, hattoki butun boshli kitoblarning ham sun`iy intellekt yoki inson tomonidan yozilganini farqlash o`ta murakkab jarayonlardan biri bo`lib qoldi. Sun`iy intellekt o`ta katta tezlik bilan inson omilini surib chiqarmoqda. Ammo, inson baribir inson, ya`ni his-tuyg`uga ega mavjudot tomonidan yaratilgan matnlar yoki ishlar baribir qadrliroq va bundan to`xtatib bo`lmaydigan tarzda butunlay voz kechilib ketish xavfi yomon oqibatlarni keltirib chiqarishi mumkin.


Vikipediya tomonidan loyihasi doirasida ishlab chiqilgan qo`llanma foydalanuvchilarga va muharrirlarga matn inson tomonidan yozilganmi yoki til modeli tomonidan yaratilganmi, aniqlashga yordam berishga mo`ljallangan.


Bu qo`llanma har kuni kontent bilan ishlaydigan va formulali so`zlar va mexanik yozish uslubini taniy oladigan odamlarning keng tajribasiga asoslangan.

Qo`llanmadan keng omma uchun mo`ljallangan va u vikipediyaning sun`iy intellekt davrida savodxonlikni oshirish bo`yicha ta`lim tashabbusining bir qismi sifatida yaratilgan.
U SI tomonidan yaratilgan matnning bir nechta asosiy belgilariga asoslanib, matnlarni farqlaydi.


Masalan, matndagi "e`tiborga loyiq" va "umuman e`tiborga loyiq" kabi takroriy iboralar, «xulosa» kabi standart yakunlar va muallifning uslubini aks ettirmaydigan haddan tashqari neytral, ensiklopedik ohanglar yordamida, matn inson yoki sun`iy intellekt tomonidan yaratilganini oson ajratishga asoslangan.


Shuningdek, yana bir e`tibor qaratiladigan jihat, bu havolalardir. Modellar ko`pincha ishonarli ko`rinadigan, ammo mavjud bo`lmagan xayoliy DOI, ISBN va URL  manzillarini yaratadi.


Bundan tashqari, qo`llanmada sun`iy intellekt tomonidan yaratilgan matnning tarkibiy belgilari, masalan, ro`yxatlardan haddan tashqari foydalanish, haddan tashqari soddalashtirilgan tushuntirishlar yoki aniq misollar va shaxsiy tahlillarning yo`qligi tasvirlangan.


Mutaxassislar sun`iy intellekt tomonidan yaratilgan matn mantiqiy va yaxshi tuzilgan bo`lishi mumkinligini ta`kidlashadi, ammo yaqindan o`rganib chiqilsa, uning formulali ekanligi va takroriy so`zlar orqali uning sun`iyligini ochib berish mumkin.

Vikipediya bu ko`rsatmalarni WikiProject AI Cleanup loyihasida amalga oshirmoqda.
Shuningdek, endi sun`iy intellekt tomonidan yaratilgan matnga aniq o`xshashligi gumon qilingan maqolalar tez o`chirish jarayonidan o`tishi mumkin.


Bu ensiklopediya sifatini saqlab qolish bilan birga shubhali materiallarni tezroq aniqlash va tekshirish imkonini beradi.
Loyiha asoschilari yangi maqolalarning 5% gacha sun`iy intellekt tomonidan yaratilgan muhim parchalarni o`z ichiga olishi mumkinligini taxmin qilishmoqda.

@rost24_uz_bot — Хабар йўлланг. Сизнинг хоҳишингизга кўра ҳар қандай маълумот сир сақланади
0
Изоҳ қолдириш
Изоҳлар