Шаҳар инфратузилмаси муаммолари Тошкент шаҳрининг бош режаси билан боғлиқ эмас. Бу ҳақда 5 март куни бўлиб ўтган матбуот анжуманида қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазири ўринбосари Давронжон Адилов маълум қилди.
Журналистлардан бирининг таъкидлашича, матбуот анжуманида айтилган вертикал қурилиш ҳар доим ҳам ўзини оқламайди, айниқса, канализация, коммунал тармоқлар ва инфратузилма билан боғлиқ муаммолар мавжуд бўлган шаҳарларда.
«Тошкентда ҳозирнинг ўзида канализация ва электр энергияси билан боғлиқ муаммолар бор. Инфратузилма ҳали тайёр эмас. Лекин сиз 30−40 қаватли бинолар қурилишига рухсат беряпсиз», — дейди ОАВ вакили.
Адиловнинг айтишича, қийинчиликларнинг катта қисми муҳандислик тизимларидан нотўғри фойдаланиш туфайли юзага келади.
«Инфратузилма ҳақида кўп гапирилмоқда, бу мавзу ҳамма жойда муҳокама қилинмоқда. Аммо ҳеч ким оддий савол бермайди: бугун шаҳар қанча сув истеъмол қилиши керак, аслида қанча истеъмол қилади, қанча электр энергияси истеъмол қилиши керак, аслида қанча истеъмол қилади, қанча газ ишлатиши керак», — дея санаб ўтди у.
Унинг сўзларига кўра, инфратузилма ҳолати ҳақида гапирганда, кўпчилик халқаро тажрибага таянади, аммо мавжуд муаммоларнинг ҳақиқий сабабларини эътиборсиз қолдиради.
«Ҳамма доим “халқаро тажриба” ҳақида гапиради. Лекин бир муҳим жиҳат бор: биринчидан, шаҳар инфратузилмасининг ҳозирги ҳолати бош режанинг айби эмас. Ва бугунги кунда инфратузилманинг бундай ҳолатда ишлаётгани учун ҳеч қандай меъёрий ҳужжат айбдор эмас. Бунга сиз билан биз айбдормиз», — дейди Давронжон Адилов.
Унинг қайд этишича, асосий муаммолардан бири канализация тизимидан фойдаланиш қоидаларининг бузилишидир.
«Биз шаҳар инфратузилмасидан фойдаланиш қоидаларини қўпол равишда бузмоқдамиз. Канализацияга ҳамма нарса: ёмғир сувлари, хўжаликлардан чиқаётган оқава сувлар, тўқимачилик саноати чиқиндилари, ранг берувчи моддалар ташланади. Ҳеч бир меъёрий ҳужжатда ёмғир сувини канализацияга оқизиш кўрсатилмаган», — дея таъкидлади вазир ўринбосари.
Унинг айтишича, канализация тизими шаҳар инфратузилмасининг муҳим қисмини ташкил этиб, энг мураккаб ва қиммат тизимлардан бири ҳисобланади.
«Оддий мисол — шаҳар инфратузилмасининг қарийб 60 фоизини канализация ташкил этади. Нега мен ҳар доим канализация учун алоҳида йўлак керак деб айтаман? Бу ўз оқими билан ишлайдиган тармоқ бўлгани учун, у нишаб бўйлаб ҳаракатланади ва бошқа кўплаб коммуникациялар билан кесишади. Шунинг учун бу энг қиммат инфратузилма тизимларидан бири», — дейди у.
Адиловнинг қўшимча қилишича, босимни ошириш ёки қўшимча ускуналар ўрнатиш мумкин бўлган электр ва сув таъминотидан фарқли ўлароқ, канализация муаммолари анча мураккаб ҳал қилинади.
Шунингдек, вазир ўринбосари инфратузилмани эксплуатация қилишдаги фарқларни кўрсатиш учун хорижий шаҳарни мисол қилиб келтирди.
«Бизда 1 миллион куб метр тозалаш қувватига эга иккита тозалаш иншооти бор ва биз уларнинг қуввати етарли эмаслигини айтмоқдамиз. Масалан, пойтахт Абу-Дабида ҳар бирининг қуввати 300 минг куб метр бўлган 3 та тозалаш иншооти мавжуд ва у ерда бундай муаммолар йўқ», — дейди у.
Унинг сўзларига кўра, бош режани айблашдан олдин вазиятни техник таҳлил қилиш керак.
«Хўш, муаммо нимада? Бош режада-чи? Режалаштиришдами? Инфратузилмадами? Ёки ўзимизда? Шунинг учун мен аввал бу масалани техник даражада батафсил ўрганиб чиқишни сўраган бўлардим», — дейди Давронжон Адилов.
Вазир ўринбосари Тошкент бош режасидаги ўзгаришлар ҳақидаги саволга жавоб берар экан, гап уни тўлиқ алмаштириш ҳақида кетмаётганини таъкидлади.
«Сиз бош режа ўзгаряпти, деяпсиз. Лекин аслида бош режа ўзгармайди. Ҳужжатда унга ўзгартиришлар киритилгани ёзилган, аммо бу бош режанинг ўзи бутунлай ўзгаради дегани эмас. Гап бош режани такомиллаштириш ҳақида кетмоқда», — дейди у.
Унинг сўзларига кўра, айрим қоидаларни қайта кўриб чиқиш шаҳарни ривожлантириш билан боғлиқ доимий жараёндир. «Бугунги кунда аҳоли фаровонлиги ва инфратузилма ривожидан келиб чиқиб, бош режа қайта кўриб чиқилмоқда. Бу доимий жараён», — дейди вазир ўринбосари.
Адилов, шунингдек, бош режани ишлаб чиқиш ва такомиллаштириш билан ихтисослаштирилган институт шуғулланаётганини айтди.
«Махсус “Тошкентбошплан ЛИТИ” лойиҳа институти бор. Сиз сўрайсиз: “Буни ким ўйлаб топди? Буни ким қилди?” Ҳеч ким ҳеч нарсани “ўйлаб топмаган” ва “яратмаган”. Тошкент шаҳрининг бош режасига масъул бўлган махсус лойиҳа институти бор», — дейди у.
Унинг қайд этишича, 50 йилдан ортиқ вақт олдин ташкил этилган институтда Ўзбекистон ва бошқа мамлакатлардан келган мутахассислар ишлайди, улар доимий равишда бош режани ишлаб чиқиш ва такомиллаштириш билан шуғулланади.
УЗ
